Voor het eerst in kaart: sinds 2010 stierven zeker 120 mensen bij of na een politie-interventie in België
In dit artikel:
Een onderzoek van Knack, Le Vif, De Tijd en L'Echo brengt voor het eerst in kaart dat tussen 2010 en 2026 minstens 120 mensen in België zijn overleden tijdens of kort na een politie-interventie. De cijfers, opgebouwd uit krantenarchieven en geverifieerd bij parketten, advocaten en nabestaanden, vormen vermoedelijk een ondergrens; het werk wijst erop dat het echte aantal hoger kan liggen. Bekende gevallen zoals Jonathan Jacob, Jozef Chovanec, peuter Mawda en de 11‑jarige Fabian werden in het onderzoek meegeteld; zes slachtoffers waren minderjarig.
De aard van de incidenten is divers. In 46% van de gevallen werd er geschoten, elf mensen werden aangereden door een voertuig en bij acht personen trad een hartstilstand op tijdens of vlak na de interventie. Bijna de helft (45%) overleed ter plaatse of tijdens de arrestatie, 17% bezweek in detentie. In ongeveer 4 op de 10 gevallen droeg de overledene een wapen — situaties waarin politieoptreden vaak als wettelijke zelfverdediging wordt bestempeld — maar het onderzoek signaleert ook veel gevallen die vragen oproepen over de verantwoordelijkheid van agenten.
Opvallend is dat tussen 20 en 30% van de betrokkenen een psychische kwetsbaarheid had. Onderzoekers en experts wijzen erop dat politieopleidingen te weinig aandacht besteden aan het herkennen en aanpakken van psychoses, terwijl agenten hier geregeld mee geconfronteerd worden, met soms fatale gevolgen.
Het onderzoek legt ook een gebrek aan transparantie bloot: gegevens worden niet uniform geregistreerd, IT‑systemen schieten tekort en soms wordt melding aan toezichthouder Comité P door het parket vergeten. Advocaten en criminologen benadrukken dat zonder betrouwbare data effectieve onderzoeks- en beleidsmaatregelen onmogelijk zijn; het feit dat journalisten deze databank zelf moesten samenstellen, zet vraagtekens bij de manier waarop beleid wordt gevoerd.
Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin stelt dat overlijdens systematisch worden onderzocht en dat waar nodig disciplinaire of strafrechtelijke stappen volgen. Hij benadrukt dat opleiding, preventie en procedures — onder meer rond achtervolgingen na de dood van Fabian — voortdurend herzien en bijgestuurd worden. Desondanks blijft de studie een signaal: meer consistente registratie en openheid zijn nodig om problematische praktijken te identificeren en te voorkomen.