Vlak bij de plek waar Lisa werd vermoord, staat het riet nog altijd tot 4 meter hoog: wat is er terechtgekomen van de beloftes over meer veiligheid na haar dood?

In dit artikel:

Een jaar na de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude op de Holterbergweg in Duivendrecht zijn verschillende maatregelen aangekondigd en deels uitgevoerd. De gebeurtenis leidde tot een brede discussie over geweld tegen vrouwen, straatintimidatie, femicide en de invloed van de manosfeer. Tegelijkertijd loopt het onderzoek naar de psychische toestand van verdachte Chris Jude tijdens de moord en eerdere zedenfeiten nog.

Amsterdam trok kort na de moord 6 miljoen euro uit voor extra veiligheidsmaatregelen. Zes boa’s zijn inmiddels speciaal getraind om op straatintimidatie te reageren. Ook is de hulp voor slachtoffers uitgebreid: het Centrum Seksueel Geweld is nu zeven dagen per week bereikbaar, terwijl het Openbaar Ministerie meer capaciteit inzet op zaken waarin huiselijk geweld speelt. De politie werkt daarnaast aan een podcast om aangifte doen toegankelijker te maken.

De campagne ‘Wij eisen de nacht op’ haalde 541.000 euro op. Dat bedrag is verdeeld over Rutgers, Slachtofferhulp Nederland en Women Inc. Zij ontwikkelen onder meer onderwijsprogramma’s over grenzen en gelijkwaardigheid. De campagne wordt opnieuw zichtbaar in de stad.

Voor slachtoffers van stalking en huiselijk geweld test Amsterdam sinds mei een apparaat dat verbonden is met de enkelband van een verdachte. Het waarschuwt wanneer die te dichtbij komt. Ook kunnen meer vrouwen een noodknop krijgen waarmee de politie wordt gealarmeerd.

Verder bracht de gemeente 170 routes en plekken in kaart waar vrouwen zich onveilig voelen, zoals donkere pleinen, afgelegen fietspaden en stations. Op ongeveer twintig routes zijn struiken gesnoeid en op andere plaatsen is de verlichting verbeterd. Bij metrostation Van der Madeweg waren in de winter hosts aanwezig. Rond Duivendrecht blijven echter problemen bestaan. Het riet staat er hoog en buurtbewoners melden dat lantaarnpalen geregeld niet werken. Volgens de gemeente kunnen reparaties soms langer duren dan gewenst.

Voor sommige plannen is meer tijd nodig. Amsterdam zoekt exploitanten voor kiosken en paviljoens bij onder meer de stations Bullewijk en Duivendrecht. Die moeten vanaf 2027 voor extra aanwezigheid en toezicht zorgen. Ook krijgen horecamedewerkers trainingen om grensoverschrijdend gedrag beter te signaleren. Mobiele loketten, een campagne voor mannen en gesprekken met circa tweehonderd jongens en mannen moeten bijdragen aan bewustwording. De politie ontwikkelt daarnaast lesmateriaal over femicide en de manosfeer.

Deskundigen waarschuwen dat zulke initiatieven op korte termijn geen garantie bieden tegen ernstig geweld. Criminoloog Jasper van der Kemp stelt dat structurele verandering nodig is, vooral in de manier waarop jongens en mannen naar mannelijkheid en grenzen leren kijken. Volgens socioloog Marie Rosenkrantz Lindegaard kan informeel toezicht helpen, maar moet uiteindelijk het gedrag zelf veranderen. Emancipator-oprichter Jens van Tricht wijst ook op de invloed van online subculturen en jongerencultuur.

De maatregelen kunnen onveilige situaties beperken, maar voorkomen niet zonder meer geweld door bekenden, familieleden of partners. Volgens Van der Kemp was Lisa’s moord bovendien zo uitzonderlijk dat daar nauwelijks gerichte preventieve maatregelen tegen bestaan.