Vanaf 15 jaar naar de cel: Zweden wil bendegeweld aanpakken met strengere straffen voor criminele jongeren

In dit artikel:

Zweden zet vanaf juli een harde koerswijziging in tegen de groeiende jeugdcriminaliteit: jongeren vanaf 15 jaar die zware feiten plegen, zoals moordpogingen, zware mishandeling, verkrachting of bendegeweld, zullen niet langer in jeugdinstellingen maar in speciale afdelingen van klassieke gevangenissen terechtkomen. De eerste aanpassingen gebeuren in onder meer het gevangeniscomplex van Rosersberg, vlak bij Stockholm, waar afgeschermde jongerenafdelingen zijn ingericht met aparte cellen, extra bewaking, leslokalen en beperkte voorzieningen. Smartphones en tablets blijven verboden, terwijl zelfs over knuffels werd nagedacht.

De maatregel is een antwoord op de al jaren ontsporende bendeoorlog in Zweden. Criminele netwerken rekruteren steeds jongere kinderen via sociale media en lokken hen met hoge bedragen voor aanslagen of huurmoorden. Waar vroeger vooral twintigers betrokken waren, gaat het nu steeds vaker om tieners van 15 tot 17 jaar; ook het aantal verdachten van 13 en 14 jaar stijgt sterk. In een uitzonderlijk geval werd zelfs een 11-jarige al aan onderzoek onderworpen wegens een geplande huurmoord.

De regering hoopt dat celstraffen jongeren zullen afschrikken en hen losweken van bendes, maar de plannen stuiten op kritiek. Kinderrechtenorganisaties vrezen dat gevangenissen niet zijn toegerust voor minderjarigen met zware zorgnoden en dat de aanpak in strijd kan zijn met het Kinderrechtenverdrag. Toch overweegt de Zweedse regering al een volgende stap: deze zomer wil ze ook 14-jarigen in aanmerking laten komen voor celstraffen.