Utrechtse plofkraker kreeg tien jaar cel en overleefde aanval met kokendhete olie

In dit artikel:

Steven Kilian (39) uit Utrecht kreeg tien jaar cel voor het leiden van een criminele organisatie die zich bezighield met plofkraken. Hij zat 2.932 dagen vast en is sinds 4 maart voorwaardelijk vrij. Tijdens zijn detentie schreef de voormalig drievoudig Nederlands bokskampioen zijn levensverhaal met potlood: Plofkraker. Vol gas, harde klappen en de lange weg terug, dat sinds 5 juni via uitgeverij De Kring in de boekhandel ligt.

Kilian groeide op in een Utrechtse probleemwijk maar maakte een schoolcarrière door op dure privéscholen; hij werd succesvol bokser, volgde een hbo‑opleiding, runde een onderhoudsbedrijf en had een koophuis en een relatie. Toch voelde hij zich leeg: door diabetes type 1 en het wegvallen van zijn sportcarrière miste hij de spanning en trok hij steeds meer op met jeugdvrienden. Die groep veranderde in een zwaar georganiseerde bende — bekend als de Audibende — die tussen december 2017 en februari 2018 meerdere plofkraken voorbereidde en uitvoerde in onder meer Druten, Buren, Didam, Zetten, Made, Boxmeer en Leersum.

De werkwijze was steeds gelijk: vooronderzoek, gehuurde bestelbusjes, explosieven, ongeregistreerde scooters en kleding om herkenning te voorkomen. Om warmtesensors te omzeilen plakte de groep noppenfolie aan de binnenzijde van gehuurde busjes en schuilde daar uren na een vluchtpoging. Veel pogingen mislukten uiteindelijk. In februari 2018 werd Kilian op heterdaad aangehouden bij een poging in Druten; op dat moment stond hij zelfs op de tiende plek van de lokale kieslijst van Stadsbelang Utrecht. In juni 2019 kreeg hij tien jaar gevangenisstraf; twee medeverdachten kregen respectievelijk zes jaar en dertig maanden.

In de gevangenis kreeg Kilian in september 2021 te maken met een levensgevaarlijke aanval: de schutter Ogilvan J., die in 2018 een Amsterdamse rapper had doodgeschoten, gooide kokendhete olie over drie gedetineerden. Eén slachtoffer raakte in coma; Kilian liep ernstige brandwonden op. Hij schrijft dat die ervaring, hoe traumatisch ook, een omslagpunt in zijn leven betekende: hij verloor vrijwel alles — relatie, huis, werk — maar besloot daarna met discipline aan een ommekeer te werken.

Kilian wil zijn ervaringen nu inzetten om jongeren van het criminele pad te houden. Naast zijn boek wil hij een sportschool beginnen om kwetsbare jongeren richting te geven en te behoeden voor dezelfde valkuilen. Ter context: plofkraken — het opblazen van geldautomaten — zijn in Nederland een terugkerend veiligheidsprobleem vanwege de explosieve risicos en het geweld dat erbij komt kijken; de zaak-Kilian illustreert zowel de aanloop naar zware criminaliteit als de persoonlijke tol die daarvan het gevolg kan zijn.