TBS-systeem verder onder druk: wachtrijen patiënten lopen op tot recordniveau

In dit artikel:

TBS Nederland meldt dat het Nederlandse tbs-stelsel het afgelopen jaar verder vastgelopen is: in 2025 zijn 118 nieuwe tbs-patiënten opgenomen, een daling van 28% ten opzichte van 2024, maar de werkelijke druk op het systeem neemt juist toe omdat instroom, doorstroom en uitstroom steeds meer stagneren. De wachtlijst voor een plek in een tbs-kliniek is opgelopen naar 261 personen (tegenover 45 in 2020); degenen die wachten verblijven in de tussentijd in de gevangenis.

Dat heeft ook financiële consequenties: gedetineerden die langer dan vier maanden moeten wachten krijgen recht op schadevergoeding, wat volgens betrokken instanties leidt tot jaarlijkse kosten die in de tonnen lopen voor de staat. Gemiddeld verbleven in 2025 zo’n 1.683 mensen in tbs-behandeling, terwijl het aantal opgelegde tbs-maatregelen blijft stijgen en daarmee de vraag naar plaatsen verder aanwakkert.

Enkele klinieken — waaronder De Kijvelanden, De Oostvaarderskliniek en Veldzicht — breiden hun capaciteit uit, maar TBS Nederland stelt dat die maatregelen onvoldoende zijn om de groeiende achterstand weg te werken; de organisatie spreekt van een structureel hoge druk op het stelsel. Ter context: tbs is een langdurige forensisch-psychiatrische maatregel voor strafrechtelijk veroordeelden met ernstige psychische stoornissen, waardoor capaciteitsproblemen direct gevolgen hebben voor detentieomstandigheden, behandelkwaliteit en publieke veiligheid.