Staat discrimineerde vrouwelijke rechters jarenlang: 3,5% lager salaris dan mannelijke collega's

In dit artikel:

Het College voor de Rechten van de Mens concludeert dat de Nederlandse staat vrouwelijke rechters in opleiding jarenlang ongelijk heeft beloond. Het beloningsbeleid dat tussen 1994 en 2023 werd toegepast, bepaalde startsalarissen op basis van het eerder verdiende loon van nieuwe kandidaten. Omdat vrouwen gemiddeld minder verdienden in Nederland, leidde die werkwijze structureel tot lagere beginsalarissen voor vrouwelijke collega’s, ook wanneer zij hetzelfde werk deden als mannen.

Onderzoek uit 2023 toonde een gemiddeld verschil van 3,5 procent in startsalaris in het nadeel van vrouwen. Het College stelt dat daardoor sprake is van een vermoeden van verboden onderscheid op grond van geslacht. De Staat verdedigde het systeem als degelijk, transparant en nuttig om geschikte kandidaten te werven; het College erkent het aantrekken van talent als doel, maar oordeelt dat er minder discriminerende alternatieven mogelijk waren.

Daarnaast benadrukt het College dat verschillen tussen inkomens in de sociale en commerciële advocatuur de ongelijkheid vergroten wanneer juristen naar de rechterlijke macht overstappen. De oude methodiek is inmiddels vervangen: de overheid vraagt niet meer naar het laatstverdiende salaris bij inschaling van rechters in opleiding.

Het College roept de Staat op te onderzoeken of getroffen vrouwelijke rechters gecompenseerd kunnen worden, maar kan niet afdwingen dat er daadwerkelijk wordt uitgekeerd. De klacht was ingediend door Bureau Clara Wichmann en drie individuele rechters; in die individuele gevallen constateerde het College ook grote, gelijke-werkelijke loonkloof, in één zaak bijna €1.915 bruto per maand verschil, oplopend tot tienduizenden euro’s over jaren en tot mogelijk honderden duizenden euro’s over een loopbaan.