Poldercoke - hoe de jacht op cocaïne de drugsbazen machtig maakt (COLUMN)

In dit artikel:

Joost van der Wegen en Roel Janssen, auteurs van het boek ‘Poldercoke’ en redacteuren van Crimesite, pleiten voor een serieus onderzoek naar legalisering en regulering van cocaïne. Volgens hen heeft het huidige verbodsbeleid in Nederland bijgedragen aan een steeds gewelddadigere drugsmarkt, met liquidaties, vergismoorden, ontvoeringen en corruptie als gevolg. De enorme winsten uit de illegale cocaïnehandel hebben criminele kopstukken bovendien veel macht gegeven. Zaken als het Marengo- en Eris-proces illustreren volgens de auteurs hoe vaak geweld voortkomt uit conflicten binnen de cocaïnehandel.

Tegelijkertijd steken politie en justitie jaarlijks miljarden euro’s in drugsbestrijding. Ondanks inbeslagnames, arrestaties en grote onderzoeken worden opgepakte leiders volgens de auteurs snel vervangen door nieuwe, soms machtigere criminelen. Zij vragen daarom of deze repressieve aanpak nog doelmatig is, zeker nu de politiecapaciteit en rechtspraak onder druk staan. Politiechef Janny Knol stelde begin 2026 al dat mogelijk minder capaciteit naar de jacht op drugscriminelen moet gaan en meer naar misdrijven waar burgers direct last van hebben, zoals femicide. De auteurs wijzen ook op de circa 1.700 onopgeloste moordzaken.

Zij zetten de omvang van het cocaïnegebruik af tegen de maatschappelijke schade van de strijd ertegen. Naar schatting gebruiken ongeveer 100.000 mensen regelmatig cocaïne, hoewel er volgens hen ook een ernstige epidemie van basecokegebruik bestaat. Als historische context noemen zij de vrije verstrekking van heroïne, die mede hielp de heroïnecrisis terug te dringen, en het testen van xtc om de kwaliteit te controleren.

Legalisering en regulering zouden geen einde maken aan de illegale markt, erkennen de schrijvers, maar mogelijk wel het verdienmodel en daarmee een deel van de macht van criminele organisaties wegnemen. Ook zouden politie, justitie en rechters minder zwaar worden belast. Omdat politiek en opsporingsdiensten terughoudend zijn in het debat, willen Van der Wegen en Janssen met ‘Poldercoke’ de voor- en nadelen bespreken aan de hand van truecrimeverhalen en interviews met politiemensen, criminelen en deskundigen. Het boek is inmiddels verkrijgbaar.