Ongewenste vreemdelingen jarenlang vast in tbs: 'Kost miljoenen'

In dit artikel:

Tientallen vreemdelingen die ongedocumenteerd of ongewenst verklaard zijn, zitten langdurig vast in Nederlandse tbs-klinieken, vaak zonder dat hun behandeling voltooid wordt of dat uitzetting naar het land van herkomst plaatsvindt. Volgens gegevens van het ministerie van Justitie en Veiligheid bezetten zo’n 160 niet-Nederlandse personen een tbs-plek (ongeveer 10% van het totaal); ongeveer 50 daarvan zijn formeel ongewenst verklaard en zouden eigenlijk niet meer in Nederland mogen blijven. Daarnaast wachten circa tien mensen nog op een asielbeslissing die waarschijnlijk negatief uitvalt.

De praktijk leidt tot jarenlange verlengingen van tbs-maatregelen. Een voorbeeld is een Iraanse man die na een veroordeling in 2018 tbs kreeg en wettelijk Nederland zou moeten verlaten na afronding van zijn traject, maar die nog steeds in een kliniek verblijft omdat terugkeer onzeker is. Rechters spreken van uitzichtloze situaties; advocaten waarschuwen dat deze groep de behandeling zelden kan afronden omdat zij niet met onbegeleid verlof mogen en daardoor vaak tientallen jaren binnen het systeem blijven.

De gevolgen zijn zowel menselijk als financieel: sommige patiënten zitten al meer dan 25 jaar in klinieken, waarbij een tbs-plaats volgens betrokkenen ruim €800 per dag kost. De situatie vergroot de druk op schaarse behandelplaatsen en brengt personeel en patiënten in een deprimerende, beperkte behandelomgeving.

Uitzetting wordt bemoeilijkt door gebrek aan geschikte zorgvoorzieningen in landen van herkomst en door beperkte medewerking van landen zoals Marokko en Suriname. De overheid stelt dat Nederland mensen niet zomaar terugstuurt zonder passende opvang daar, waardoor de impasse voortduurt.