NRC-podcast over gestolen schilderij hoeft niet offline van rechter: Mondex krijgt geen gelijk in Amsterdam
In dit artikel:
De rechtbank in Amsterdam heeft beslist dat de NRC-podcastserie Hier hing een schilderij niet van het internet hoeft te worden gehaald en wees ook een verzoek tot rectificatie van tafel. De zaak was aangespannen door het Canadese opsporings- en terugvorderingsbedrijf Mondex, dat bezwaar maakte tegen hoe het in de afleveringen wordt neergezet.
De podcast onderzoekt de geschiedenis van het schilderij Bild mit Häusern van Wassily Kandinsky, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door nazi-Duitsland zou zijn weggenomen en later onderwerp werd van claims door erfgenamen. Mondex stelde dat de makers het bedrijf onterecht portretteerden als vooral uit op financiële winst bij kwesties rond roofkunst, en dat die beeldvorming de reputatie van Mondex schaadde.
De rechtbank oordeelde dat de afleveringen binnen het domein van journalistiek onderzoek blijven. De verslaggeving steunt volgens de rechters op beschikbare bronnen en eerdere publieke uitingen, en de makers mogen een eigen interpretatie en invalshoek hanteren. Daarmee vond de rechter de vrijheid van meningsuiting zwaarder wegen dan de door Mondex aangevoerde reputatieschade.
De podcastserie bevat meerdere afleveringen en volgt onder meer de zoektocht van nazaten van de oorspronkelijke eigenaar en de juridische en morele discussie rond de herkomst van het werk. De uitspraak bevestigt het ruime speelveld voor onderzoeksjournalistiek in kwesties rond oorlogsbuit en restitutie, ook wanneer betrokken commerciële partijen zich benadeeld voelen.