Levensgevaarlijke drugscocktail rukt op in verkeer: onder invloed van cannabis en cocaïne achter het stuur
In dit artikel:
Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) onderzocht ruim 64.000 bloedmonsters die de politie tussen 2017 en 2023 afnam van bestuurders na verdenking van drugsgebruik, opvallend rijgedrag, een ongeval of een alcoholcontrole. Uit die analyses blijkt dat één op de vijf betrapte bestuurders meerdere drugs tegelijk in het bloed heeft: twee, drie of soms zelfs vier middelen tegelijk.
Cannabis is veruit het meest aangetroffen middel (71% van de positieve tests), gevolgd door amfetamines (speed, xtc) met 30%, cocaïne 15% en GHB 6,8%. Veel bestuurders combineren drugs, vaak cannabis met een stimulerend middel zoals amfetamine of cocaïne; ook GHB wordt regelmatig in combinatie met andere middelen gevonden. Volgens NFI-chemicus Carolien Boone maakt zo’n mix het gedrag achter het stuur extra onvoorspelbaar: cannabis dempt en vertraagt, stimulerende middelen kunnen juist leiden tot riskanter of agressiever rijgedrag.
De onderzochte groep is grotendeels mannelijk (92%) met een gemiddelde leeftijd van 29 jaar. Jongeren onder 26 jaar blijken relatief vaak positief te testen op cannabis, terwijl het gebruik van cocaïne en amfetamines juist toeneemt bij veertigplussers. TeamAlert start daarom de campagne THSAFE om vooral jongeren te wijzen op de risico’s van cannabis- en combinatiegebruik in het verkeer; hierbij zetten ze jongeren zelf, onder meer rapper Jacin Trill, in om de boodschap herkenbaar over te brengen via Instagram, TikTok en flyers in coffeeshops.
De huidige werkwijze — een speekseltest bij verdenking, gevolgd door bloedonderzoek — is mogelijk sinds de aangepaste Wegenverkeerswet van 2017. NFI-toxicoloog Kristof Maudens benadrukt dat de grenswaarde voor THC op 3,0 microgram per liter bloed ligt, maar dat het effect van cannabis per persoon sterk verschilt, waardoor het niet makkelijk is te zeggen hoeveel gebruik veilig is. De politie en het Openbaar Ministerie gebruiken de NFI-cijfers om controles en strafbaarheid gerichter aan te pakken; overtreders riskeren boetes, rijbewijsverlies, verplichte cursussen of bij ernstige/recidiverende zaken zelfs celstraf.
Het NFI werkt aan vervolgonderzoek om beter inzicht te krijgen welke middelen precies bijdragen aan verkeersongevallen; momenteel wordt geschat dat bij ongeveer 10% van de ongevallen drugs een rol spelen.