Italiaanse rechter: SkyECC-bewijs uitgesloten omdat verdachten Franse politie niet kunnen laten controleren

In dit artikel:

De Italiaanse rechter Gilda Danila Romano heeft haar vrijspraak van 34 verdachten in de grote ’Ndrangheta-zaak “Ostro” toegelicht. Op 9 oktober werden in Catanzaro 34 van de 50 verdachten vrijgesproken; zestien anderen kregen wel een veroordeling. Geen van de twaalf verdachten die van deelname aan een maffiaorganisatie werden beschuldigd, werd daarvoor veroordeeld. Tegen Cosimo Damiano Gallace, die volgens justitie een leider van de gelijknamige clan was, was twintig jaar cel geëist.

Een belangrijk deel van de zaak steunde op SkyECC-berichten die door de Franse politie waren onderschept en aan Italië waren verstrekt. Romano sloot die berichten uit omdat de verdediging nergens daadwerkelijk kon laten toetsen of de Franse onderschepping rechtmatig was uitgevoerd. Italiaanse rechters mogen de werkwijze van de Franse politie niet zelfstandig beoordelen. In Frankrijk konden de advocaten evenmin bij het dossier, omdat hun cliënten geen partij waren in de Franse procedure. Een verzoek van de Italiaanse rechter om aanvullende informatie werd door Frankrijk afgewezen.

Volgens Romano ontbrak daardoor een essentieel verdedigingsrecht: de mogelijkheid om de rechtmatigheid en betrouwbaarheid van belastend bewijs door een rechter te laten controleren. Haar oordeel betekent niet dat de SkyECC-hack onrechtmatig of de inhoud onbetrouwbaar is bevonden. Ook het Europese beginsel van wederzijds vertrouwen tussen lidstaten blijft volgens haar gelden, maar dat vertrouwen kent grenzen wanneer effectieve rechtsbescherming ontbreekt.

Andere Italiaanse en Nederlandse rechters hebben SkyECC-gegevens wel toegelaten. De uitspraak raakt daarom vooral aan de bredere vraag hoe verdachten zich kunnen verweren tegen grensoverschrijdend bewijs. Het Hof van Justitie van de EU onderzoekt een vergelijkbare Franse kwestie. De gevolgen voor Nederlandse SkyECC-zaken zijn nog onzeker, mede omdat daar een ander Europees samenwerkingsinstrument is gebruikt.