Steeds minder drugs, steeds meer andere criminaliteit in de haven: 'Veel uithalers zitten werkloos thuis'
In dit artikel:
In de Rotterdamse haven verschuift het politiewerk: waar jarenlang cocaïnebestrijding domineerde, eisen nu ook cyberbedreigingen, drones, ondermijning en milieucriminaliteit meer aandacht. Dat beeld schetst Tom Tiesema (48), sinds kort hoofd van de Zeehavenpolitie, tijdens een gesprek met zijn voorganger Jan Janse, die in mei na ruim elf jaar vertrok en nu werkt aan de betaalbaarheid van de politie-eenheid Rotterdam.
Onder Janse kreeg drugsbestrijding in de haven prioriteit. Hij trok specialisten aan, bouwde vertrouwensrelaties met havengerelateerde bedrijven en sloot samenwerkingsafspraken met douane, FIOD, OM en havenautoriteiten in Antwerpen, Hamburg, Colombia en de VS. Die aanpak heeft effect gehad: het aantal uithalers daalde van 452 (drie jaar geleden) naar vrijwel nul, en de onderschepte cocaïne verminderde van ruim 72.000 kg in 2021 naar bijna 15.000 kg vorig jaar. Janse zegt dat veel georganiseerde criminele netwerken hun activiteiten hebben verlegd naar Zuid-Europa en andere routes. Tegelijk blijven smokkelaars creatief: drugs worden dieper verstopt in grote elektromagneten en kraanwagens, of via dekmantelbedrijven met nepladingen geïmporteerd.
Tiesema wil voortbouwen op die resultaten maar scherpere accenten leggen vanwege veranderende risico’s. Zijn achtergrond — jarenlange politiedienst, onder meer als teamchef in Charlois, bij de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging en later in regionale intelligence in Amsterdam — geeft hem ervaring met data en het opsporen van afwijkingen in normale processen. Hij waarschuwt dat de energietransitie nieuwe vormen van fraude aantrekt, zoals misbruik rond schroot, zonnepanelen, accu’s en moeilijk recyclebare windmolenwieken. Ook noemt hij de groeiende invloed van geopolitieke spanningen: cyberaanvallen, hybride tactieken en drones kunnen havenprocessen flink ontregelen.
Beide leiders benadrukken dat samenwerking met bedrijven, andere overheidsdiensten en internationale partners cruciaal blijft. Janse verwacht dat het ministerie van Defensie vaker aanschuift als gesprekspartner, niet om taken over te nemen maar omdat de haven vitale infrastructuur is die aantrekkelijk is voor vijandige acties. Voor Tiesema ligt de prioriteit in waakzaamheid en scenario-denken: het veiligheidslandschap is veranderd en de Zeehavenpolitie moet zich continu aanpassen om nieuwe werkmethoden van criminelen voor te blijven.