Hoge Raad geeft bij meer dan helft afwijzingen geen uitleg

In dit artikel:

In 2025 gaf de Hoge Raad in 571 van de 976 verloren cassatiezaken geen inhoudelijke motivering bij de uitspraak — ongeveer 59 procent. Cassatieprocedures gaan alleen over de juiste toepassing van het recht, niet over feiten, en de wet staat de hoogste rechter toe om motivering achterwege te laten wanneer er volgens de rechtbank geen „belangrijke of nieuwe juridische vragen” spelen.

Meerdere advocaten vinden dat problematisch. Strafpleiter Gerard Spong benadrukt dat het vaak om mensen gaat die zware straffen ondergaan; zonder uitleg voelen zij zich „het bos ingestuurd”. Civiel cassatieadvocaat Sjef van Swaaij verwijst naar de zaak Oad tegen Rabobank: de Hoge Raad handhaafde het oordeel van het hof maar gaf geen motivatie, terwijl het volgens hem om een principiële kwestie ging. Cassatieadvocaat Laura van Gardingen begrijpt de kritiek, maar wijst op beperkte capaciteit van de Hoge Raad en merkt op dat in andere landen hoogste rechters vaker selecteren op financieel belang of juridisch gewicht, terwijl de Nederlandse Hoge Raad naar bijna alle zaken kijkt — een luxe die druk geeft.

De Hoge Raad stelt dat ook onbeoordeeld verklaarde zaken wel degelijk inhoudelijk zijn bekeken, maar dat een schriftelijke motivering alleen nodig is bij nieuwe of belangrijke rechtsvragen. De discussie draait om balans tussen transparantie voor betrokkenen en de werklast van de hoogste rechter.