Hoe Nederlandse plofkrakers buitenlandse bendes opleiden in dit criminele ambacht
In dit artikel:
In juni 2023 leidt het hoge geweld van een plofkraak tot een onthullende inval in Nijmegen: op 18 juni zien agenten hoe een zwarte Golf R32 met hoge snelheid uit een garagebox rijdt en daarbij een voorbijganger raakt. De politie vuurt negentien schoten, maar de vluchtwagen ontsnapt; verderop wordt de auto teruggevonden. In de garagebox treft de EOD kilo’s explosieven, bivakmutsen, jerrycans benzine en vervalste kentekens aan. De politie vermoedt dat die box als uitvalsbasis diende voor plofkraken vlakbij de Duitse grens en koppelt de auto aan meerdere ontploffingsplegen in Noordrijn-Westfalen, waarvan één leidde tot meer dan drie ton aan buit.
De methode die de groep gebruikt — zogenoemde ‘fasiapakketten’ (zipzakjes met flitspoeder uit zwaar vuurwerk vermengd met aluminiumpoeder) — is kenmerkend voor Nederlandse plofkrakers. Die pakketten worden aan geldautomaten bevestigd en via meerdere ontstekingen tot ontploffing gebracht om cassettes te bereiken. Onderzoekers zien in het kloppen op deze manier een bijna ambachtelijke arbeidsverdeling: mannen die explosieven maken, autodieven, chauffeurs en kraakploegen hebben elk een vaste rol. Bendes blijken vaak regiogebonden (Amsterdam, Utrecht, Den Bosch) en maken onderling afspraken over wie waar actief is.
De explosieve verandering in het kraaklandschap heeft meerdere oorzaken. Sinds 2016 zijn Nederlandse pinautomaten steviger beveiligd en beter uitgerust met anti-ploftechnieken zoals inktsystemen; Duitsland liep daarin achter en kende een sterke cashcultuur met meer geldautomaten per hoofd van de bevolking en hogere contante bedragen in machines. In 2022 telde Duitsland bijna 500 plofkraken; verzekeraars schatten de buit dat jaar op circa 30 miljoen euro en de totale schade op ongeveer 80 miljoen euro.
Naarmate opsporing in grensgebieden toenam, trokken Nederlandse verdachten hun activiteiten dieper Duitsland in en later ook naar andere landen. Vanaf begin 2024 trof een reeks kraakgolven Baden-Württemberg en Zwitserland; vanuit Straatsburg zouden Nederlandse plofkrakers samengewerkt hebben met een Franse groep, waarbij Nederlanders hun kennis overdroegen in ruil voor logistieke steun, zoals grensobservatie.
Een grote doorbraak volgt op 4 december 2025 bij een plofkraak op een UBS-filiaal in Gland (Vaud, Zwitserland). Drie daders blazen geldautomaten op en vluchten met cassettes in een Audi RS5 richting Frankrijk en Nederland. Routecamera’s en samenwerking tussen politie-eenheden leiden tot een controle van een taxi op de A2; daarin worden onder meer 50.000 Zwitserse frank en meerdere telefoons gevonden. Twee verdachten — Houssine el A. (26, Den Bosch) en Younes G. (39, Amsterdam) — worden aangehouden. Younes stond eerder in verband met een mislukte bevrijdingspoging van een beruchte crimineel in 2017. Onderzoek wijst uit dat zij deel uitmaakten van een groep van minstens veertien plofkrakers, grotendeels uit Amsterdam.
Op basis van deze en andere zaken is een Joint Investigation Team (JIT) opgericht met Nederland, Frankrijk, Zwitserland en Duitsland, ondersteund door Europol en Eurojust. In april werden in een internationale actie negen medeverdachten gearresteerd en huiszoekingen uitgevoerd; er werden contanten, auto’s en kleine hoeveelheden drugs in beslag genomen. De gezamenlijke boodschap van justitie en politiediensten is duidelijk: plofkraken zijn geen grenzeloos vak meer — internationale opsporing maakt einde aan het verschijnsel van voortvluchtige bendes die van land naar land springen.