Hoe Frankrijk probeert te bewijzen dat achter Sky ECC een criminele organisatie zat | Wanneer wordt een legaal communicatiemiddel crimineel?

In dit artikel:

Op 26 oktober begint in Frankrijk het proces tegen de leiding van Sky Global en 27 medeverdachten. Het Canadese bedrijf achter Sky ECC, een versleutelde berichtendienst, is zelf geen verdachte. De zaak richt zich niet op de duizenden criminelen die de dienst gebruikten, maar op de mensen die de software ontwikkelden, bestuurden en verkochten.

Sky ECC werkte met software en een datasim op gewone telefoons. Naar schatting gebruikten wereldwijd 164.000 mensen de dienst. Nadat de politie de Franse servers in 2021 had gehackt, kwamen bijna een miljard berichten beschikbaar voor strafonderzoeken in onder meer Nederland en België. De Franse justitie stelt dat Sky bewust een distributienetwerk rond de georganiseerde misdaad had opgebouwd en dat inkomsten uit abonnementen mogelijk drugsgeld waren.

De enige Canadees die in Frankrijk terechtstaat, is Thomas Herdman. Hij werkte niet voor Sky Global, maar voor distributeur LevUp Technologies, waarvoor hij contracten met wederverkopers afsloot. Herdman wordt onder meer verdacht van deelname aan een criminele organisatie en het witwassen van geld uit georganiseerde drugimport. Daarop staat maximaal dertig jaar cel. Hij ontkent dat hij wist van drugsactiviteiten en zegt dat hij slechts zakelijke facturen inde. Volgens hem waren drie contante geldtransacties ter waarde van in totaal 695.000 euro reguliere bedrijfsbetalingen die via Amerikaanse undercoveragenten in bitcoin werden omgezet.

Een belangrijk bewijsprobleem is dat Frankrijk wel Amerikaanse samenvattingen over undercoveroperaties ontving, maar niet de onderliggende opnames en transcripties. Herdman zegt dat de opname van een ontmoeting in Los Angeles juist niet bewijst dat over drugs of de verkoop van Sky-apparaten is gesproken. Ook moet het Openbaar Ministerie aantonen dat het geld niet alleen uit Sky-verkoop kwam, maar specifiek uit georganiseerde drugsimport.

Herdman werkte in 2021 enige tijd mee met de Amerikaanse justitie, maar werd daarna op Frans verzoek in Spanje aangehouden. De Verenigde Staten bevestigden niet dat hij op hun verzoek in Europa verbleef. Daardoor werd zijn verblijf buiten Frankrijk jarenlang als vluchtgevaar uitgelegd. Hij zat bijna 5,5 jaar vast, waarvan ruim vier jaar onder een zwaar gevangenisregime, en kwam op 24 juni 2025 vrij onder voorwaarden. Hij draagt een enkelband en mag de regio Parijs niet verlaten.

De zaak draait daarmee om een bredere juridische vraag: wanneer wordt een legaal encryptiebedrijf verantwoordelijk voor crimineel gebruik door klanten? Alleen het feit dat criminelen een dienst veelvuldig gebruiken, bewijst volgens eerdere uitspraken in Canada en Nederland niet dat de onderneming zelf crimineel is of dat betalingen uit misdrijf afkomstig zijn. Veel hoofdverdachten wonen in Canada en zijn voor Frankrijk onbereikbaar. Ook de Nederlandse distributeur Jeroen van der W. wordt in Nederland onderzocht, maar een procesdatum is nog niet bekend.