Grote politie-actie tegen Google Pixel-telefoons | Reseller telefoons in voorlopige hechtenis

In dit artikel:

De politie houdt in de regio Rotterdam sinds enkele weken opvallend veel mensen aan die een beveiligde Google Pixel-telefoon gebruiken. Volgens meerdere strafadvocaten zijn de acties specifiek op deze toestellen gericht. Bij invallen zouden agenten soms vooral naar een Pixel zoeken, terwijl de betrokkenen na inbeslagname van hun telefoon weer worden vrijgelaten en te horen krijgen dat zij geen verdachte zijn in een strafrechtelijk onderzoek. Ook zouden rechercheurs geregeld al op de hoogte zijn geweest van de locatie van de toestellen.

Maandag vond een speciale actiedag plaats. Daarbij werd onder anderen een 42-jarige reseller uit Ridderkerk aangehouden. Hij zit inmiddels veertien dagen in voorlopige hechtenis op verdenking van witwassen en deelname aan een criminele organisatie. Volgens het Algemeen Dagblad en bronnen van Crimesite dateren vergelijkbare aanhoudingen al van enkele weken eerder. Sommige Pixelgebruikers zouden naar het buitenland zijn vertrokken uit angst dat na ontsleuteling belastende informatie op hun telefoons wordt gevonden.

Het is onduidelijk hoe de politie de toestellen lokaliseert of toegang probeert te krijgen. Mogelijk zijn met een rechterlijke machtiging gegevens bij een telecomprovider opgevraagd; een andere mogelijkheid is dat een server is gehackt. De telefoons kunnen zijn voorzien van GrapheneOS, een op privacy gericht besturingssysteem dat forensische toegang moeilijker maakt. Advocaat Michel van Stratum acht het niet waarschijnlijk dat de politie tijdens de huidige actie telefoons heeft gekloond of live heeft meegelezen, omdat dit volgens hem strijdig zou zijn met het doel van de operatie.

Dat Nederlandse opsporingsdiensten beveiligde Pixel-telefoons kunnen kraken of kopiëren, is eerder gebleken. Het Nederlands Forensisch Instituut kreeg in 2021 toegang tot een Pixel uit de vluchtauto bij de moord op Peter R. de Vries en ontsloot communicatie die relevant was voor het onderzoek. Ook in de zaak rond de drievoudige moord in Oosterhout maakte het Openbaar Ministerie bekend dat een Pixel van een verdachte was gekraakt. Het NFI zegt bovendien via Europese onderzoeksprogramma’s methoden te hebben ontwikkeld om honderden toestellen in onderzoeken naar georganiseerde criminaliteit toegankelijk te maken.

Uit gelekte informatie over forensisch bedrijf Cellebrite bleek daarnaast dat Pixel-modellen 6 tot en met 9 met standaardsoftware in verschillende beveiligingsstadia kunnen worden uitgelezen, al zijn niet per se alle gegevens of toegangscodes beschikbaar. GrapheneOS zou daarbij lastiger toegankelijk zijn. Bij de internationale Matrix-operatie, die in december 2024 bekend werd, onderschepten opsporingsdiensten ruim 2,3 miljoen berichten; veel gebruikers hadden de app op een Google Pixel geïnstalleerd. Of daarbij individuele telefoons zijn gehackt of de infrastructuur is binnengedrongen, bleef onduidelijk. De politie en het Openbaar Ministerie hebben de huidige acties en de gebruikte techniek vooralsnog niet publiek toegelicht.