Europees Hof stelt vragen aan Nederland over eenzame opsluiting Taghi

In dit artikel:

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) onderzoekt of de detentie van Ridouan Taghi in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught in strijd is met artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Dat artikel verbiedt foltering en onmenselijke of vernederende behandeling. Het Hof heeft 21 klachten van Taghi aan de Nederlandse regering voorgelegd.

Centraal staat de vraag of Taghi sinds zijn plaatsing in december 2019 feitelijk in eenzame opsluiting verblijft. Het EHRM wil weten hoe groot zijn sociale isolatie is, hoe lang de beperkingen duren en hoeveel contact hij met familie, advocaten en andere mensen kan hebben. Ook onderzoekt het Hof het gezamenlijke effect van maatregelen zoals telefoonverboden, geweigerde correspondentie, beperkt bezoek en het boeien buiten de cel.

Nederland beroept zich op ernstige veiligheidsrisico’s. Volgens justitie zou Taghi vanuit de gevangenis zijn criminele organisatie hebben aangestuurd. Berichten zouden via zijn neef en voormalig advocaat Youssef Taghi en via oud-advocaat Inez Weski zijn doorgegeven. Ook zouden plannen voor een gewelddadige bevrijding hebben bestaan. Taghi werd in februari 2024 tot levenslang veroordeeld voor betrokkenheid bij liquidaties, pogingen daartoe en het leiden van een criminele organisatie; tegen die uitspraak loopt hoger beroep.

Voor Taghi werd in de EBI een afzonderlijke afdeling ingericht. Tijdens een bijzonder streng regime in 2021 droegen bewakers ongeveer twee maanden bivakmutsen en communiceerden zij uitsluitend schriftelijk met hem. Daarnaast klaagde Taghi over onder meer kou in zijn cel, achtergehouden post en beperkte of verboden familiecontacten. Het Europees Comité ter voorkoming van foltering waarschuwde eerder voor de psychische gevolgen van zijn langdurige isolatie en onvoldoende betekenisvol menselijk contact.

Het EHRM vraagt Nederland ook om onderbouwing van de plaatsing en iedere verlenging daarvan. De autoriteiten moeten aantonen dat de maatregelen nog noodzakelijk en proportioneel zijn, dat minder ingrijpende alternatieven zijn onderzocht en dat er actuele controles plaatsvinden van de veiligheidsrisico’s en Taghi’s lichamelijke en psychische welzijn. Ook wordt bekeken of Nederlandse rechters en andere instanties de beperkingen effectief konden toetsen. Het Hof heeft nog geen oordeel gegeven over een mogelijke mensenrechtenschending.