EU draait geldkraan naar Sierra Leone dicht vanwege Bolle Jos, 18 miljoen euro niet meer gestort

In dit artikel:

De Europese Commissie heeft de begrotingssteun aan Sierra Leone per direct opgeschort omdat het land volgens Nederland onvoldoende meewerkt aan de uitlevering van Jos Leijdekkers, alias Bolle Jos. Het West-Afrikaanse land zou dit jaar 18 miljoen euro ontvangen voor onder meer voedselvoorziening, onderwijs en infrastructuur. Nederland wil bovendien voorkomen dat Sierra Leone volgend jaar nog eens 22,5 miljoen euro aan Europese steun krijgt; daarover moeten de EU-landen nog besluiten.

Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel bevestigde de maatregel. Nederland had Europese partners gevraagd financiële steun als drukmiddel te gebruiken. Van Weel bespreekt met andere Europese ministers welke verdere maatregelen mogelijk zijn.

Leijdekkers wordt beschouwd als een van de belangrijkste Nederlandse voortvluchtige drugscriminelen. Hij werd in 2024 bij verstek veroordeeld tot 24 jaar cel voor onder meer grootschalige cocaïnesmokkel en het opdracht geven tot een liquidatie. In België kreeg hij eveneens veroordelingen voor drugsfeiten. Nederlandse autoriteiten vermoeden dat hij zich in Sierra Leone schuilhoudt en bescherming geniet binnen politieke en economische kringen. Begin 2025 werd hij in verband gebracht met de omgeving van president Julius Maada Bio, maar Sierra Leone heeft de beschuldigingen niet bevestigd.

Het land speelt een belangrijke rol als doorvoerroute voor cocaïne vanuit Zuid-Amerika naar Europa. In een Belgische zaak werd Leijdekkers betrokken geacht bij een transport van ruim 11 ton cocaïne vanuit Sierra Leone naar België. De drugs kwamen in 2023 aan in Antwerpen en hadden volgens de rechtbank een geschatte straatwaarde van 550 miljoen euro.

Een formeel Nederlands uitleveringsverzoek heeft nog niet tot zijn arrestatie geleid. Nederlandse politie en mariniers zouden in mei tweemaal dicht bij een arrestatie in West-Afrika zijn geweest, maar beide operaties werden afgeblazen. De zaak heeft daardoor gevolgen gekregen voor de bredere Europese aanpak van grensoverschrijdende georganiseerde misdaad en voor de toekomstige relatie tussen de EU en Sierra Leone.