"Elke week vinden we een nieuwe stof": Drugsagentschap waarschuwt voor wildgroei aan synthetische drugs
In dit artikel:
Het Europees drugsagentschap (EUDA) waarschuwt in zijn jaarverslag dat de Europese markt voor synthetische drugs snel en onvoorspelbaar groeit, met grote gevolgen voor de volksgezondheid. Gemiddeld duikt elke week een nieuwe psychoactieve stof op; alleen al in 2025 werden 50 nieuwe middelen gemeld, waarmee het totaal dat door EUDA wordt gevolgd op ongeveer 1.050 komt te liggen.
Die voortdurende instroom vergroot de risico’s voor gebruikers: krachtige stoffen circuleren steeds vaker, vaak zonder dat kopers dat weten. Tegelijkertijd is gecombineerd middelengebruik aan de orde van de dag, waarbij opioïden – vrijwel altijd in combinatie met andere stoffen – nog steeds de belangrijkste oorzaak van dodelijke overdoses vormen. Volgens het rapport werden in de EU, Noorwegen en Turkije circa 7.600 overdosisdoden geregistreerd, een cijfer dat de menselijke tol onderstreept.
Een zorgwekkende ontwikkeling is de opkomst van extreem potente synthetische opioïden zoals nitazenen en orphines, die vaak voorkomen in namaakpillen die legale pijnstillers imiteren. In 2024 werden meer dan 50.000 tabletten met nitazenen in beslag genomen, een verdubbeling ten opzichte van het jaar daarvoor. Ook verandert de consumptiewijze: jongeren blijken vaker e-sigaretten te gebruiken om synthetische cannabinoïden te vapen, wat nieuwe risico’s creëert.
EUDA benadrukt het belang van het EU Early Warning System om lidstaten vroegtijdig te informeren over nieuwe stoffen en trends. Tegelijkertijd passen criminele netwerken hun tactieken aan: ze verschuiven naar kleinere havens, benutten sociale kwetsbaarheden voor rekrutering en zetten technologieën in zoals drones, semi-onderzeeërs en snelle boten. EU-commissaris Magnus Brunner pleit voor het “ontnemen van het verdienmodel” van drugsbendes via handhaving en internationale samenwerking, naast blijvende investeringen in preventie en schadebeperking.
Praktische maatregelen die aansluiten bij het rapport zijn versterkte surveillance, snellere informatie-uitwisseling en versterkte harm-reductioninstrumenten (zoals drugchecking en naloxone) om sterfgevallen te voorkomen.