'Diplomatieke druk van Nederland op Sierra Leone om uitlevering "Bolle" Jos'
In dit artikel:
Nederland voert achter de schermen zware diplomatieke druk op Sierra Leone uit om de voortvluchtige drugscrimineel Jos Leijdekkers, alias ‘Bolle’ Jos, uitgeleverd te krijgen. Dat blijkt uit een reconstructie van het Algemeen Dagblad en Follow the Money, gebaseerd op gesprekken met betrokkenen bij de internationale inspanningen. Leijdekkers wordt door het Openbaar Ministerie gezien als een van de belangrijkste spelers in de Europese cocaïnehandel; in Nederland en België wacht hem nog een lange celstraf.
Het uitleveringsproces sleept al bijna een jaar. Nadat journalisten zijn verblijfplaats in Sierra Leone hadden onthuld, diende Nederland begin 2025 een officieel uitleveringsverzoek in. Op videobeelden zou Leijdekkers in de nabijheid van president Julius Maada Bio en diens familie zijn gezien; hij wordt lokaal zelfs aangeduid als “de schoonzoon van het land”, mede door een vermeende relatie met een van de presidentiële dochters. Ook zouden hij nauwe banden hebben met invloedrijke lokale functionarissen, waaronder politie- en immigratiediensten, wat volgens experts duidt op politieke bescherming op hoog niveau.
De diplomatieke aanpak is ingewikkeld: Nederland heeft geen uitleveringsverdrag met Sierra Leone en beschikt er niet over een ambassade, waardoor contacten via Brussel, Accra en multilaterale bijeenkomsten lopen. Nederlandse bewindslieden hebben de zaak herhaaldelijk internationaal aangekaart — bij conferenties in Den Haag, New York en Afrikaanse bijeenkomsten — en premier Dick Schoof heeft het onderwerp persoonlijk met president Bio besproken tijdens een ontmoeting in Angola. Binnen de EU groeit er steun voor uitlevering, omdat Leijdekkers' rol in cocaïnetransporten naar Europa een gemeenschappelijk belang raakt.
Toch blijft Freetown ontwijken: aanvankelijk werd gesuggereerd dat er sprake zou zijn van persoonsverwisseling; later volgden zwijgen, afgezegde of vertraagde afspraken en moeizame gesprekken. Geopolitieke gevoeligheden spelen mee: Europese druk moet worden afgewogen tegen de wens West-Afrikaanse invloed te behouden tegenover Rusland en China. Nederland probeert daarom ook via buren en regionale samenwerking de druk op Sierra Leone op te voeren.
De verdediging noemt de acties van Nederland een “buitensporige jacht” en waarschuwt voor het oprekken van internationaal recht. Tot op heden zijn er nog geen concrete toezeggingen uit Freetown en is een doorbraak uitgebleven.