De vrouw die het lot van Rusland voorspelde: 20 jaar geleden werd Anna Politkovskaja vermoord

In dit artikel:

Twintig jaar na de moord op Anna Politkovskaja staat Rusland er volgens Rusland-experte Ria Laenen aanzienlijk slechter voor op het gebied van pers- en meningsvrijheid. Politkovskaja was journalist bij Novaja Gazeta en berichtte kritisch over Russische misstanden tijdens de tweede Tsjetsjeense oorlog, waaronder verkrachtingen, folteringen en massa-executies. Ook was ze een uitgesproken criticus van president Vladimir Poetin.

Op 7 oktober 2006, op Poetins verjaardag, werd ze dood aangetroffen in de lift van haar appartementsgebouw in Moskou. Vijf mannen zijn later veroordeeld voor de moord, maar de opdrachtgever is nooit gevonden. Internationaal wordt onder meer gewezen naar Ramzan Kadyrov, de Tsjetsjeense leider en bondgenoot van Poetin, al is zijn betrokkenheid niet met zekerheid bewezen.

Volgens Laenen is de Russische vrije pers sindsdien vrijwel monddood gemaakt. Kritische media werden opgeheven of weken uit naar het buitenland. Novaja Gazeta werd onlangs bovendien als ‘buitenlandse agent’ aangemerkt, wat haar werking verder bemoeilijkt. Daardoor bereiken Russische journalisten in ballingschap maar moeilijk een groot publiek in eigen land.

Politkovskaja waarschuwde in haar boek uit 2004 al voor de autoritaire ontwikkeling van Rusland. Haar voorspelling lijkt volgens Laenen steeds meer werkelijkheid te zijn geworden: onder Poetins bewind evolueerde het land verder richting een repressieve autocratie, waarin ook andere kritische stemmen en oppositiefiguren zijn uitgeschakeld.