Crimineel wordt BN'er gemaakt: Hoe de mainstream media een Utrechtse plofkraker schaamteloos rehabiliteren

In dit artikel:

Het AD publiceerde een omvangrijk, PR-achtig interview met Steven Killian (39), de voormalig kopman van een Utrechtse plofkrakersbende die acht jaar (96 maanden) cel uitzat. In het stuk krijgt Killian ruim anderhalf uur ruimte om zijn verleden, littekens en vermeende berouw te bespreken, maar de schrijver van het kritiekstuk vindt dat de krant hem daarmee onterecht een podium biedt en zijn carrière als crimineel romantiseert.

Volgens de kritiek presenteert Killian zichzelf als geruïneerd door zijn jeugdomgeving, terwijl het interview volgens de auteur ook feiten noemt die op een meer bevoorrechte achtergrond wijzen: Killian zou thuis verwend zijn, naar een dure privéschool zijn gegaan, ooit kandidaat-raadslid voor Stadsbelang Utrecht zijn geweest en drievoudig Nederlands kampioen boksen. De criticus concludeert dat zijn overstap naar zware misdaad niet uit noodzaak maar uit hebzucht en de drang naar snelle status en geld voortkwam.

Het interview laat Killian bovendien opscheppen over methoden en daden: hoge snelheden in dure auto’s, het ontwijken van politie op de Duitse autobahn en de beruchte ‘pizzaschuifmethode’ om geldautomaten op te blazen. Ook gebruikt hij zichtbare littekens — ontstaan toen een medegevangene heet vet over hem gooide — als onderdeel van zijn promotie voor een net verschenen memoires getiteld Plofkraker en voor zijn activiteiten als spreker en sportschoolhouder. De criticus ziet daarin geen oprechte berouw maar commerciële rehabilitatie: eerst de samenleving jarenlang terroriseren met explosieven, vervolgens straf uitzitten, een boek uitbrengen en als ervaringsdeskundige terugkeren in het publieke domein.

De schrijver betreurt daarnaast het gebrek aan nuance in de berichtgeving van het AD: door Killian ruim baan te geven zou de krant de slachtoffers — bang gemaakte bewoners, gedupeerde winkeliers en gemeenten die miljoenen schade lijden bij plofkraken — tekortdoen. Als oplossing of reactie roept het stuk op tot het weigeren mee te werken aan dergelijke PR-interviews, het niet kopen van criminele memoires en het teruggeven van anonimiteit aan veroordeelden die hun straf hebben uitgezeten.

Ter context: plofkraken zijn explosieve diefstallen van geldautomaten die veel maatschappelijke onrust en materiële schade veroorzaken; de kritiek benadrukt dat media voorzichtig moeten omgaan met aandacht voor plegers om verherrelijking en lucratieve rehabilitatie te voorkomen.