Bijna de helft van de Nederlanders heeft overlast in de buurt, hangjongeren staan op één, en toch registreert de politie steeds minder jeugdoverlast: hoe kan dat?

In dit artikel:

Bijna de helft van de Nederlanders ervaart sociale overlast in de eigen buurt. Volgens cijfers uit de Veiligheidsmonitor van het CBS gaf vorig jaar 46 procent van de ondervraagden aan hiermee te maken te hebben, tegenover 42 procent in 2021. Rondhangende jongeren vormen de grootste bron van ergernis: 26 procent meldde hiervan overlast, tegen 22 procent vier jaar eerder. Daarnaast noemen inwoners overlast door buurtbewoners, dronken mensen, drugsgebruik en -handel en mensen met verward gedrag. Zeven procent zegt op straat te worden lastiggevallen.

De problemen zijn het grootst in steden. In zeer sterk stedelijke gemeenten ervaart 22,1 procent veel sociale overlast, tegenover 7,3 procent op het platteland. Vooral overlast door hangjongeren komt in steden veel vaker voor.

Tegelijkertijd laten politiegegevens een opvallende tegenstelling zien. Registraties van overlast door mensen met verward gedrag stegen van ongeveer 130.200 in 2021 naar 169.800 in 2025, een toename van circa 30 procent. In Utrecht en Amsterdam was de stijging het sterkst. Het aantal geregistreerde gevallen van jeugdoverlast daalde daarentegen van 125.500 naar 95.100, terwijl meer mensen aangeven last te hebben van hangjongeren. Het CBS verklaart deze discrepantie niet. De auteur suggereert dat inwoners mogelijk minder vaak melden omdat ze weinig vertrouwen hebben in een reactie, of dat de politie minder capaciteit heeft om incidenten vast te leggen. Dat zijn interpretaties, geen vastgestelde verklaringen.

De cijfers worden in het artikel geplaatst tegen de achtergrond van bredere problemen bij politie en justitie. Zo bleven volgens de Algemene Rekenkamer in 2024 ongeveer 10.000 aangiftes van zware misdrijven liggen. Ook zorgt een tekort aan cellen ervoor dat veroordeelden soms eerder worden vrijgelaten of op detentie wachten. In Delft protesteerden honderden fietsers bovendien tegen een reeks aanrandingen en mishandelingen.

Het artikel betoogt dat aanhoudende overlast het veiligheidsgevoel en het vertrouwen in de overheid aantast, zowel in steden als in dorpen. Als mogelijke maatregelen worden meer wijkagenten, snellere bevoegdheden voor burgemeesters om samenscholingsverboden op te leggen en extra gevangeniscapaciteit genoemd. Minister Van Weel moet binnen een maand uitleggen waarom de politie minder jeugdoverlast registreert terwijl bewoners juist meer overlast ervaren.