Arrogante Van Rij: box 3-verzet is 'het emotionele geschreeuw van een kleine groep', maar de Hoge Raad keurde zijn noodwet af

In dit artikel:

Voormalig staatssecretaris van Financiën Marnix van Rij (CDA) wordt door De Telegraaf genoemd als bedenker van het eerdere plan voor een nieuw box 3-stelsel. Dat plan zou beleggers jaarlijks belasten over waardestijgingen van hun aandelen en andere beleggingen, ook wanneer zij niets hadden verkocht en de winst dus alleen op papier bestond. Alleen vastgoed en aandelen in startende ondernemingen zouden pas bij verkoop worden belast.

Het voorstel werd uitgewerkt in de Wet werkelijk rendement box 3, die in mei 2025 naar de Tweede Kamer ging. Beleggers verzetten zich ertegen, omdat zij belasting zouden kunnen moeten betalen over niet-gerealiseerde winst en daarvoor mogelijk beleggingen moesten verkopen. Bovendien zouden verliezen niet direct kunnen worden verrekend met eerdere winsten. Volgens de auteur was dat verzet daarom begrijpelijk en niet slechts het emotionele protest van een kleine groep vermogende aandeelhouders.

Van Rij heeft de kritiek volgens De Telegraaf wel zo gekarakteriseerd en waarschuwt voor chaos door de aanpassingen aan het plan. Hij stelt als alternatief voor om vermogens boven 5 miljoen euro extra te belasten. Het kabinet-Jetten koos inmiddels voor een vermogenswinstbelasting, waarbij belasting in beginsel pas verschuldigd wordt wanneer een belegging daadwerkelijk wordt verkocht. Daarmee wordt tegemoetgekomen aan het belangrijkste bezwaar tegen belasting op papieren winst.

De auteur wijst Van Rij erop dat de Hoge Raad op 6 juni 2024 oordeelde dat ook diens Overbruggingswet box 3 in strijd kan zijn met het discriminatieverbod en het eigendomsrecht wanneer het werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement. Spaarders en beleggers die bezwaar maakten, kregen daarmee juridisch gelijk. Volgens de auteur maakt dat Van Rijs verwijt van ‘geschreeuw’ hypocriet.

De overgang naar een nieuw stelsel kost volgens de NOS jaarlijks ongeveer 3,5 miljard euro, zolang die niet is geregeld. Een voorstel om al volgend jaar circa 1,5 miljoen beleggers met meer dan 30.000 euro vermogen te laten betalen, haalde de Kamer niet. De auteur vreest dat de rekening anders opnieuw bij gewone spaarders en mogelijk bij erfenissen terechtkomt. Hij pleit ervoor wettelijk vast te leggen dat box 3 nooit belasting heft over uitsluitend papieren winst en dat het financiële gat via bezuinigingen bij de overheid wordt gedicht, niet via een nieuwe heffing op vermogen.